Do 35. roku życia kredyt, później gotówka. Tak finansuje się zakup mieszkań w Polsce
Dane płynące od użytkowników Otodom rzucają nowe światło na strukturę finansowania nieruchomości w Polsce. Podczas gdy 55% nabywców do 35. roku życia polega na kredycie hipotecznym, wśród osób 35+ proporcje te się odwracają – tu 58% transakcji realizowanych jest głównie ze środków własnych. Biorąc pod uwagę, że obie grupy poszukują niemal identycznych metraży i to przede wszystkim na rynku wtórnym, gotówka w portfelu staje się dziś zdecydowanym atutem w drodze po własne M.
Na polskim rynku mieszkaniowym wiek wyznacza bardzo wyraźną granicę w sposobie finansowania nieruchomości. Z badania Otodom przeprowadzonego wśród użytkowników serwisu wynika, że jedynie co trzecia osoba do 35. roku życia może sobie pozwolić na zakup mieszkania w większości finansowany ze środków własnych, a około 16% posiłkuje się rozwiązaniem mieszanym (zebrana gotówka + kredyt hipoteczny). Dla większości jednak głównym sposobem nabycia lokalu jest zaciągnięcie długoterminowego zobowiązania w banku.
Jak wyjaśnia Paweł Jarząbek, menedżer ds. badań rynku i analiz Otodom, obraz rynku wyraźnie zmienia się w przypadku kupujących powyżej 35. roku życia. – W tej grupie kredyt jako główne źródło finansowania zakupu deklaruje już tylko 25% nabywców, czyli o 30 p.p. mniej niż wśród osób poniżej 35. roku życia. Jednocześnie niemal 6 na 10 transakcji ma charakter zdecydowanie gotówkowy – podkreśla ekspert i zauważa co najmniej trzy przyczyny tego zjawiska.
– Po pierwsze, działa czynnik czasu. Osoby po 35 roku życia miały go po prostu więcej na zgromadzenie kapitału. Po drugie, dla wielu z nich nie jest to pierwsza transakcja. Zakup kolejnego mieszkania bywa pokrywany ze sprzedaży poprzedniego, co naturalnie zwiększa udział gotówki w finansowaniu nowego zakupu. Po trzecie, znaczenie może mieć także samo nastawienie do zadłużenia. W obecnych realiach o dostępności mieszkania decydują nie tylko cena czy zdolność kredytowa, ale przede wszystkim możliwość nabycia lokalu bez wsparcia lub z ograniczonym udziałem banku. To właśnie ona staje się dziś najsilniejszą kartą przetargową w rękach kupującego – tłumaczy Paweł Jarząbek.
Kredyt hipoteczny to nie tylko wyzwanie finansowe, ale przede wszystkim ogromne obciążenie emocjonalne. Jak wynika z raportu Otodom „Szczęśliwy dom. Męskie oblicza szczęścia” zobowiązanie wobec banku rzadko bywa postrzegane jako fundament bezpieczeństwa. Dla wielu mężczyzn znacznie częściej staje się źródłem stresu. Aż 70% respondentów przyznaje, że negatywnie wpływa na ich komfort psychiczny i codzienny spokój.
Różny kapitał, te same cele, czyli jakich mieszkań szukają klienci gotówkowi i kredytobiorcy?
Portfel kupującego ma kluczowe znaczenie, ponieważ obie grupy wiekowe celują w niemal identyczny segment rynku. Widać to w średnich parametrach wyszukiwanych lokali. Przeciętny metraż wynosi około 54 mkw. w grupie do 35 lat i 55 mkw. wśród osób 35+. W obu przypadkach dominują mieszkania dwu- i trzypokojowe. W praktyce oznacza to, że rywalizacja toczy się często o bardzo podobne nieruchomości.
– To o tyle istotne, że uwaga obu grup koncentruje się przede wszystkim na mieszkaniach z drugiej ręki. Ten skumulowany popyt sprawia, że na rynku wtórnym, na którym decyzje podejmują indywidualni sprzedający, forma finansowania zyskuje fundamentalne znaczenie. Gotówka oznacza szybkość i większą pewność transakcji, podczas gdy procedura kredytowa wiąże się z czasem i spełnieniem dodatkowych warunków. Przy zbliżonej cenie to właśnie ta różnica często przesądza o wyborze oferty – mówi Paweł Jarząbek.
W których miastach dominują transakcje ze środków własnych?
Sposób finansowania nieruchomości to jednak nie tylko kwestia wieku. Ogromną rolę odgrywa tu również geografia rynku. Wśród osób do 35. roku życia zakup za środki własne jest szczególnie popularny wśród mieszkańców Katowic i Wrocławia (odpowiednio 44% i 38% ankietowanych wskazało ten model finansowania jako dominujący). Stolica Górnego Śląska wyróżnia się również w grupie 35+, gdzie aż 72% transakcji odbywa się z przewagą środków własnych nad kredytem. Na kolejnym miejscu znajduje się Łódź z wynikiem 67%. To jednocześnie rynek, na którym różnica w sile nabywczej obu grup zaznacza się najmocniej. Luka sięga 39 p.p. Większy dystans odnotowano tylko na północy Polski.
– W Trójmieście różnica w udziale transakcji opartych na środkach własnych (gotówce) wynosi aż 43 p.p. (60% w grupie 35+ wobec 17% do 35 lat). W efekcie jest to dziś jeden z najtrudniejszych rynków dla nabywców finansujących zakup nieruchomości kredytem hipotecznym – przyznaje menedżer ds. badań rynku i analiz Otodom.
Blisko średniej dla całego kraju pozostaje za to Warszawa, gdzie 35% użytkowników Otodom przed 35. rokiem życia i 55% osób 35+ deklaruje możliwość sfinansowania zakupu mieszkania w większości ze środków własnych. Mniejszy rozdźwięk między obiema grupami widać jedynie we Wrocławiu i Poznaniu (18 p.p.). W stolicy Wielkopolski 54% kupujących po 35. roku życia i 36% młodszych nabywców wskazuje gotówkę jako główną podstawę zakupu.
